SPARK36

SPARK36 ondersteunt verpleegkundigen om op een gestructureerde en wetenschappelijk onderbouwde manier met ouders in gesprek te gaan over de ontwikkeling, opvoeding en het welzijn van hun kleuter.

SPARK36 helpt om:

• het gesprek met ouders systematisch en volledig te voeren;
• zowel beschermende factoren als mogelijke zorgen of risico’s in beeld te brengen;
• noden rond opvoeding, ontwikkeling en welzijn vroegtijdig te signaleren;
• ouders actief te betrekken bij het zoeken naar oplossingen en het nemen van beslissingen;
• ouders te laten stilstaan bij hun eigen gezinssituatie;
• het perspectief van ouders en de professionele expertise van de verpleegkundige samen te brengen;
• de verdere opvolging af te stemmen op de noden van het kind en het gezin;
• een partnerschap tussen ouders en verpleegkundige te versterken via gezamenlijke besluitvorming.

Het gebeurt soms dat ouders aangeven geen zorgen te hebben over hun kleuter, terwijl jij tijdens het consult signalen opvangt die je aandacht trekken.

In zo’n situatie is het belangrijk om:

• de beleving van de ouders te respecteren en te erkennen;
• je observaties op een open en niet-oordelende manier te benoemen.

Je kan bijvoorbeeld:

• concreet beschrijven wat je waarneemt (“Ik zie dat…” in plaats van “Hij is…”);
• navragen of ouders dit herkennen;
• peilen naar hun ervaringen (“Hoe ervaren jullie dit als ouder?”).

Zo creëer je ruimte voor een open gesprek, zonder het perspectief van de ouders uit het oog te verliezen.

Soms ervaren ouders bepaald gedrag niet als problematisch of zijn ze gewend om ermee om te gaan. Vanuit je expertise in de normale ontwikkeling van jonge kinderen kan je dan toelichten wat je opvalt en waarom dit je zorgen baart. Het helpt om dicht bij je observaties te blijven en aan te geven wat je ziet of hoort.

Vragen zoals “Hoe gaan jullie daar als ouder mee om?” of “Hoe verloopt dat thuis?” houden de dialoog open en nodigen uit tot verdere verkenning.

Wanneer jij en de ouders de situatie anders inschatten, kan het helpen om:

• het onderwerp voorzichtig verder te verkennen;
• ouders tijd te geven om over de bezorgdheid na te denken;
• samen af te spreken hoe en wanneer je dit opnieuw bespreekt;
• te bekijken welke opvolging eventueel wenselijk is.

Het doel is niet om elkaar te overtuigen, maar om samen tot een beter begrip van de situatie te komen en, waar nodig, gepaste ondersteuning of opvolging te voorzien.

Nee. SPARK36 is een hulpmiddel om het gesprek met ouders gestructureerd te voeren, geen afvinklijst.

De verpleegkundige stemt het gesprek af op de situatie van het gezin, de vragen van de ouders en wat tijdens het consult aan bod komt. Sommige thema’s vragen weinig aandacht, terwijl andere meer verdieping vragen door gericht door te vragen.

Als een vraag niet relevant of passend lijkt binnen de context van het gesprek, dan maak je als verpleegkundige de afweging of het thema voldoende aan bod is gekomen om toch tot een overwogen inschatting te komen.

Op basis van het gesprek, de observaties en de context van het consult (bijvoorbeeld een vermoeide kleuter of beperkte tijd) ligt de focus op onderwerpen die voor het gezin relevant zijn. Zo kunnen vragen, zorgen of ondersteuningsnoden tijdig worden gesignaleerd en, indien nodig, verder worden opgevolgd.

Lukt het niet om tijdens één consult alle relevante thema’s voldoende te bespreken of tot een gezamenlijke conclusie te komen? Dan bekijk je samen met de ouders hoe het gesprek kan worden verdergezet. Maak daarbij duidelijke en haalbare afspraken over de verdere opvolging.

Dat gevoel is heel herkenbaar. Zeker bij de eerste gesprekken kan het gebruik van de antwoordkaart wat onwennig aanvoelen. Het kan helpen om dit gewoon aan ouders uit te leggen.

Bijvoorbeeld:

“Tijdens ons gesprek gebruik ik af en toe deze kaart. Zo krijg ik een beter beeld van hoe jij als ouder de situatie ervaart.”

Of:

“Met deze kaart kan jij zelf aangeven hoe groot of klein een bezorgdheid voor jou is.”

Naarmate je vaker met de antwoordkaart werkt, wordt ze meestal een vanzelfsprekend onderdeel van het gesprek.

Je kan het gesprek ook zonder antwoordkaart voeren. Toch heeft de kaart een duidelijke meerwaarde: ze helpt om de beleving en prioriteiten van ouders expliciet te maken en ondersteunt een gelijkwaardige dialoog.

Kortom, de antwoordkaart kan in het begin wat onwennig aanvoelen, maar helpt om ouders actief te betrekken en hun perspectief zichtbaar te maken.

SPARK36 is ontwikkeld voor gebruik tijdens het kleuterconsult met ouders. De verpleegkundige stemt het gesprek af op de beschikbare tijd, de vragen van de ouders en de situatie van het gezin. Daardoor hoeft niet elk thema even uitgebreid aan bod te komen.

Gemiddeld duurt een SPARK36-gesprek 20 tot 30 minuten. Het volledige kleuterconsult met ouders neemt doorgaans 40 tot 45 minuten in beslag.

Met toenemende ervaring verloopt het gesprek vaak vlotter. De tijd die daardoor vrijkomt, kan gebruikt worden om dieper in te gaan op vragen van ouders of extra aandacht te besteden aan onderwerpen die voor het gezin belangrijk zijn.

De duur van een SPARK36-gesprek hangt dus af van de context en de ondersteuningsnoden van het gezin, maar bedraagt gemiddeld 20 tot 30 minuten.